Kısa cevap
Teknokent bir yerdir, Ar-Ge merkezi bir unvandır. Teknokente giren firma üniversite yanındaki bölgeye taşınır ve teşviki orada kabul edilen projesine bağlanır; Ar-Ge merkezi kuran firma kendi tesisinde kalır, Ar-Ge birimine Bakanlıktan belge alır ve teşvik o birime bağlanır. Teknokente girmek için personel eşiği yoktur; Ar-Ge Merkezi Belgesi en az 15 tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli ister, dört ulaşım aracı sektöründe 30. Teknokentte bölgedeki yazılım, tasarım ve Ar-Ge kazancının tamamı 31.12.2028’e kadar gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır; stopaj 40 kat asgari ücrete kadar ücrette tamamen terkin edilir. Ar-Ge merkezinde harcama kurum kazancından indirilir ve stopajın %80 ile %95’i terkin edilir. Aynı proje için ikisi birlikte kullanılmaz. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın 03.09.2026 tarihli verisine göre 115 teknokent ve 1.368 Ar-Ge merkezi faaliyettedir.
Detaylı bilgi için sizi arayalım
Teşvik projeye mi, merkeze mi bağlanır?
Teknokentte teşvik projeye bağlanır. 4691 sayılı Kanun’a göre bölgede yer almak isteyen firma yazılım, Ar-Ge ya da tasarım projesini yönetici şirketin kurduğu Proje Değerlendirme Komisyonu’na sunar; komisyon en az üç üyelidir ve ikisi konusunda uzman öğretim elemanıdır. Uygun bulunan projeye proje kabul belgesi düzenlenir, yer tahsis edilir ve teşvik o projenin süresi boyunca işler. Proje bitip üç ay içinde yenisi başlatılmazsa kira sözleşmesi feshedilmiş sayılır ve firma bölgeden çıkar. Bu nedenle teknokent firması teşviki sürdürmek için proje akışını kesintisiz tutar.
Ar-Ge merkezinde teşvik merkeze bağlanır. 5746 sayılı Kanun’un 04.06.2026 tarihli hâline göre Bakanlık, şirketin ayrı birim olarak örgütlediği ve tek yerleşkede topladığı Ar-Ge birimine belge verir; belge yürürlükte kaldığı sürece merkezin bütün Ar-Ge harcaması ve personeli teşvik kapsamındadır. Firma her projeyi ayrıca onaylatmaz, merkezin şartlarını korur ve her takvim yılının faaliyet raporunu izleyen yılın mayıs ayı sonuna kadar sunar; Bakanlık merkezi en geç 3 yılda bir denetler. Başvuru çağrısız ve süreklidir; karar en geç 30 iş gününde çıkar ve teşvik karar tarihinden başlar.
Personel eşiği hangisinde vardır?
Eşik yalnız Ar-Ge merkezinde vardır. Bakanlığın 21.09.2026’da okunan AGTM portalına göre belge için en az 15 tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli gerekir; motorlu kara taşıtı, hava ve uzay taşıtı, askeri savaş aracı ve diğer ulaşım ekipmanı imalatında (NACE 29.10, 30.30, 30.40, 30.99) eşik 30’dur. Sayı araştırmacı ve teknisyeni kapsar; muhasebe ve idari işler gibi destek personeli eşiğe girmez. Eşiğin altındaki firma belgeye ancak işe alım planıyla ulaşır.
Teknokentte personel eşiği yoktur; bölgeye tek kişilik bir girişimci de kabul edilmiş projesiyle girer. 4691 sayılı Kanun girişimciyi gerçek ya da tüzel kişi olarak tanımladığından şahıs şirketi de bölgede yer alabilir; Ar-Ge merkezi ise yalnız sermaye şirketine açıktır. Kuluçka firması için ayrıca yaş şartı vardır: en fazla üç yıllık, proje sahibi işletme kuluçka merkezinde en çok 36 ay kalır.
Vergi avantajı iki Kanun’da nasıl farklılaşır?
Teknokentte kazancın kendisi istisnadır, Ar-Ge merkezinde harcama indirilir. 4691 sayılı Kanun’un geçici 2. maddesine göre münhasıran bölgede yürütülen yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetinden elde edilen kazanç 31.12.2028’e kadar gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır; bölgede üretilen uygulama yazılımı KDV’siz teslim edilir. 5746 sayılı Kanun’un 3. maddesine göre ise Ar-Ge merkezinin Ar-Ge ve yenilik harcamasının tamamı kurum kazancından indirilir; kazancın kendisi vergilenir, matrah harcama kadar küçülür. Kazancı yüksek, harcaması düşük bir yazılım firması için istisna, harcaması yüksek bir sanayi firması için indirim daha büyük tutara ulaşır.
| Unsur | Teknokent (4691) | Ar-Ge merkezi (5746) |
|---|---|---|
| Teşvikin dayanağı | Proje kabul belgesi | Ar-Ge Merkezi Belgesi |
| Personel eşiği | Yok | 15 tam zaman eşdeğer; dört sektörde 30 |
| Başvuru sahibi | Gerçek ya da tüzel kişi | Sermaye şirketi |
| Kazanç | Bölgedeki faaliyet kazancı %100 istisna | Ar-Ge harcaması kazançtan indirilir |
| Stopaj terkini | 40 kat asgari ücrete kadar ücrette tamamı | Aynı tavanda %80, %90 ya da %95 |
| SGK işveren hissesi | Yarısı Hazine’den | Yarısı Hazine’den |
| KDV | Bölgede üretilen uygulama yazılımı istisna | Yeni makine ve teçhizat alımı istisna |
| Muhatap | Yönetici şirket | Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı |
| Süre | 31.12.2028 | 31.12.2028 |
Stopajda fark orandadır. İki Kanun’da da teşvik, 20.07.2025 tarihli 7555 sayılı Kanun’la getirilen brüt asgari ücretin 40 katı tavanına kadar ücreti kapsar. Teknokentte bu ücret üzerinden hesaplanan verginin asgari ücret istisnası düşüldükten sonra kalan tamamı terkin edilir. Ar-Ge merkezinde oran personelin eğitimine göre değişir: doktoralı ya da desteklenen alanda yüksek lisanslı personelde %95, yüksek lisanslı ya da desteklenen alanda lisanslı personelde %90, diğerlerinde %80. Sigorta primi işveren hissesinin yarısı iki rejimde de Hazine’den karşılanır; haftalık 45 saatin üstündeki ek çalışma ücreti ikisinde de kapsam dışıdır.
Personel bölge ya da merkez dışında çalışabilir mi?
Çalışabilir ve 2026 oranı iki rejimde aynıdır. 25.12.2025 tarihli 10766 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, teknokent ile Ar-Ge ve tasarım merkezlerindeki personelin 01.01.2026’dan 31.12.2026’ya kadar çalışma süresinin bilişim personelinde %100’ünü, diğer personelde %75’ini bölge ya da merkez dışında geçirebileceğini yazar. Bakanlık bilişim personelini dört yıllık bilgisayar, elektronik ya da yazılım bölümü mezunları ile yazılım, tasarım, analiz, ağ ve test alanlarında görev alan diğer mezunlar olarak tanımlar. Teknokentte bölge dışı süre yönetici şirketin onayıyla, Ar-Ge merkezinde Bakanlık portalına bildirimle yürür; onaysız geçirilen sürenin vergisi firmaya döner. Yüksek lisansta 1,5 yıl, doktorada 2 yıl eğitim süresi iki rejimde de ayrıca kapsamdadır.
İki teşvik aynı anda kullanılabilir mi?
Aynı proje için kullanılamaz. 5746 sayılı Kanun’un 4. maddesi, kendi teşviklerinden yararlananların 4691 sayılı Kanun’un geçici 2. maddesindeki istisnalardan ayrıca yararlanamayacağını söyler; Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği’nin 35. maddesi de aynı yazılım, Ar-Ge ya da tasarım projesi için 5746 teşviklerinin ayrıca kullanılamayacağını yazar. Firma bölgedeki projesi için 4691’i, bölge dışındaki Ar-Ge merkezi için 5746’yı ayrı ayrı kullanabilir; aynı personel ve aynı harcama iki yerde birden gösterilemez ve muhasebe baştan ayrılır. Ar-Ge merkezi teknokentin içinde de kurulabilir, seçim yine proje ve personel bazında yapılır.
Teknokentin karşılığı bir yükümlülüktür. 4691 sayılı Kanun’un ek 3. maddesi ile 31.12.2025 tarihli 10803 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’na göre 2026’dan itibaren yıllık beyannamede istisna edilen kazancı 5.000.000 TL ve üzerinde olan firma bu kazancın %3’ünü yıl sonuna kadar girişim sermayesi fonuna, girişim sermayesi yatırım ortaklığına ya da kuluçka merkezindeki bir girişimciye sermaye olarak aktarır; yıllık sınır 100.000.000 TL’dir. Aktarmayan firmanın istisna kazancının %20’si o yıl istisna dışına çıkar. Ar-Ge merkezinde böyle bir aktarım yoktur.
Karar hangi bilgilerle verilir?
Karar üç sayıyla verilir: tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli, yıllık Ar-Ge harcaması ve bu faaliyetten beklenen kazanç. Personel 15’in altındaysa seçenek teknokenttir; 15 ve üstündeyse iki rejim karşılaştırılır. Yazılım gibi kazancı harcamasından büyük işte teknokentin kazanç istisnası ve tam stopaj terkini öne çıkar; makine ve malzeme harcaması ağır işte Ar-Ge merkezinin harcama indirimi ve sermaye şirketine bağlı belgesi daha uygun düşer. İstisna kazancı 5.000.000 TL’yi geçecek firma için %3’lük girişim sermayesi aktarımı hesaba girer. Bölge kirası, bölge dışı çalışma ihtiyacı ve projenin bitiş takvimi hesabın son üç kalemidir.
Bu üç sayıyı Youplus firmanın bordrosundan ve son iki yılın mali tablosundan çıkarır, iki rejimin yıllık vergi etkisini yan yana hesaplar ve seçilen rejimin dosyasını hazırlar: teknokentte proje dosyasını ve yönetici şirket başvurusunu, Ar-Ge merkezinde portal başvurusunu ve 30 iş günlük değerlendirme sürecini yürütür. Teknokent teşvikleri sayfası ile Ar-Ge Merkezi Belgesi sayfası iki rejimin şartlarını ve teşvik tablolarını ayrı ayrı verir. 15 kişilik eşiğin nasıl hesaplandığını Ar-Ge merkezinde personel eşiği yazısında inceleyebilirsiniz.
Hizmetin kapsamı için Youplus’ın Ar-Ge merkezi ve teknokent danışmanlığı sayfasına göz atabilirsiniz.