TÜBİTAK 1602 Patent Destek Programı
TÜBİTAK 1602, TÜRKPATENT üzerinden WIPO'ya yapılan uluslararası (PCT) patent başvurularını üç kalemde destekler: başvuru ve araştırma ücreti, ülke girişlerinde inceleme raporu ücreti ve tescil hâlinde patent ödülü. Gerçek kişi yılda en fazla 5, tüzel kişi en fazla 20 patent başvurusu için yararlanır. Ulusal patent destekleri 01.01.2019'dan beri başvuruya kapalıdır.
Program nedir
TÜBİTAK 1602, Türkiye kaynaklı uluslararası patent başvurusunun resmî ücretlerini karşılar. Destek üç adımda verilir: PCT başvurusu TÜRKPATENT üzerinden WIPO’ya yapıldığında başvuru ve araştırma ücreti, başvuru EPO, JPO, KIPO, CNIPA ya da USPTO’ya ülke girişi yaptığında inceleme raporu ücreti ve bu ofislerden biri patenti tescil ettiğinde tescil ödülü. Ulusal patent kalemleri 01.01.2019’dan beri kapalıdır; program bugün yalnız uluslararası başvuru için çalışır.
Program vekil ücretini karşılamaz. Karşıladığı, patent ofislerinin aldığı ücretlerdir.
Kimler başvurabilir
- TÜRKPATENT ya da WIPO’ya başvurup başvuru numarası almış Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları
- Türkiye’de yerleşik şirketler, üniversiteler ve kamu kurumları
- PCT başvurusunda kabul ofisi TÜRKPATENT seçilmiş olmalı
Kanuni ve iş merkezi yurt dışında olan işletmelerin Türkiye’deki şube ve temsilcilikleri, vakıflar (kanunla kurulanlar hariç), dernekler ve bunların iktisadi işletmeleri başvuramaz. Başvuru sahipleri arasında T.C. vatandaşı olmayan bir kişi varsa başvuru yapılamaz.
Tescil ödülüne yalnız gerçek kişiler, üniversiteler ve KOBİ ölçeğindeki şirketler başvurabilir; büyük ölçekli firma inceleme desteğini alır, ödülü alamaz.
Destek üst limiti ve oranı
| Destek | Başvuru yeri | Tutar | Dayandığı kaynak |
|---|---|---|---|
| Uluslararası patent başvuru desteği | TÜRKPATENT | WIPO başvuru ve araştırma ücreti | TÜBİTAK 1602 sayfası, 16.09.2026 |
| Uluslararası inceleme raporu desteği | TÜBİTAK (PD201) | Ülke ofislerinin inceleme raporu ücreti | TÜBİTAK 1602 sayfası, 16.09.2026 |
| Uluslararası patent tescil ödülü | TÜBİTAK (PD202) | Tescil eden ofis başına ödül | TÜBİTAK 1602 sayfası, 16.09.2026 |
Gerçek kişi bir takvim yılında en fazla 5, tüzel kişi en fazla 20 patent başvurusu için destekten yararlanır. TL tutarları TÜBİTAK’ın 1602 sayfasında yazmaz; sayfanın bağladığı tutar tablosu Mart 2024 tarihli olduğu için (K61) bu sayfaya alınmadı. Güncel tutar, başvurudan önce TÜBİTAK’ın yayımladığı son tablodan okunur.
Başvuru takvimi
Program çağrısız ve sürekli açıktır; uluslararası başvuru ve inceleme raporu desteklerine 01.01.2014’ten beri her gün başvurulabilir. Başvuru desteği talebi TÜRKPATENT’e, inceleme raporu desteği (PD201) ve tescil ödülü (PD202) başvuruları PRODİS üzerinden TÜBİTAK’a yapılır.
Süreç
- Buluşun yolu. Patent stratejisini Youplus firmayla kurar: hangi ülkelere giriş yapılacağı, kabul ofisinin TÜRKPATENT olması ve yıllık 5/20 başvuru sınırı bu adımda netleşir.
- PCT başvurusu. Başvuruyu patent vekili yapar; başvuru desteği talebini TÜRKPATENT’e Youplus takip eder. Vekil ücreti programın dışındadır ve firmanın bütçesine baştan yazılır.
- Ülke girişi ve inceleme. EPO, JPO, KIPO, CNIPA ya da USPTO’ya giriş yapıldığında PD201 formunu PRODİS’te Youplus doldurur; TÜBİTAK’ın o tarihte yürürlükteki tutar tablosundaki ofis başına ve patent başına tavanlar izlenir.
- Tescil ve ödül. Ofis patenti tescil ettiğinde PD202 ödül başvurusunu Youplus yapar; ödül başvuru sahibinin banka hesabına ödenir.
- Ar-Ge projesiyle bağ. 1501 ya da 1507 projesinden çıkan buluşun patent takvimini proje takvimine Youplus bağlar; iki dosya aynı buluşu aynı adla tarif eder.
Sık sorulan sorular
- Türkiye'deki patent başvurum için destek alabilir miyim?
- Alamazsınız. TÜBİTAK Yönetim Kurulu'nun 03.01.2019 tarihli kararıyla ulusal araştırma raporu, inceleme raporu, vekil desteği ve tescil ödülü başvuruya kapatıldı. Program 2019'dan beri yalnız uluslararası (PCT) başvuruları destekliyor.
- Patent vekili ücretim karşılanır mı?
- Karşılanmaz. Vekil desteği ve vekil ödülü de 2019'da kapatılan kalemler arasındadır. Desteklenen, ofislerin aldığı resmî ücretlerdir: WIPO başvuru ve araştırma ücreti, ülke ofislerinin inceleme raporu ücreti.
- PCT başvurusunu doğrudan WIPO'ya yapsam olur mu?
- Destek için olmaz. Şart, PCT başvurusunda kabul ofisi olarak TÜRKPATENT'i kullanmaktır; inceleme raporu desteği ve tescil ödülü de bu yoldan yapılmış başvurulara verilir.
- Yılda kaç patent için destek alınır?
- Gerçek kişi bir takvim yılında en fazla 5, tüzel kişi en fazla 20 patent başvurusu için yararlanır. Aynı buluşun ulusal ve uluslararası başvuruları ayrı sayılır; bir başvurunun inceleme, tescil ve ödül adımları ise tek başvuru sayılır.
Kaynaklar
- 1602 TÜBİTAK Patent Destek Programı Uygulama Esasları (15.06.2023 Başkanlık oluru işlenmiş)15.06.2023 · mevzuat
- TÜBİTAK 1602 program sayfası (16.09.2026'da okundu)16.09.2026 · kurum duyurusu