Teknoloji Geliştirme Bölgesi (Teknokent) Teşvikleri
Teknoloji Geliştirme Bölgesi (teknokent), 4691 sayılı Kanun'la kurulan ve bir yönetici şirketin işlettiği alandır. Bölgede proje kabul belgesi alan firmanın yazılım, tasarım ve Ar-Ge kazancı 31.12.2028'e kadar gelir ve kurumlar vergisinden, bölgede ürettiği uygulama yazılımı KDV'den müstesnadır; personelin gelir vergisi stopajı terkin edilir, SGK işveren hissesinin yarısı Hazine'den karşılanır.
Teşvik belgeye değil, bölgeye ve projeye bağlıdır
Teknoloji Geliştirme Bölgesi, üniversite ya da kamu Ar-Ge kurumu ile sanayiyi aynı alanda buluşturan ve 4691 sayılı Kanun’la kurulan bölgedir; halk arasında teknokent ya da teknopark denir. Bölgeyi bir anonim şirket olan yönetici şirket işletir ve kurucuları arasında en az bir üniversite, yüksek teknoloji enstitüsü ya da kamu Ar-Ge merkezi bulunur. Bölge kuruluşuna Cumhurbaşkanı karar verir, karar Resmî Gazete’de yayımlanır. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın 03.09.2026 tarihli verisine göre Türkiye’de 115 Teknoloji Geliştirme Bölgesi faaliyettedir.
Teşvik, Ar-Ge merkezindeki gibi bir belgeye değil, bölgede yürütülen projeye bağlanır. Bölgede kabul edilmiş bir yazılım, Ar-Ge ya da tasarım projesi yürüten firmanın bu faaliyetten elde ettiği kazanç 31.12.2028’e kadar gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır; bölgede çalışan Ar-Ge, tasarım ve destek personelinin ücretinden hesaplanan gelir vergisi terkin edilir, sigorta primi işveren hissesinin yarısı Hazine’den karşılanır, bölgede üretilen uygulama yazılımı KDV’siz teslim edilir. Proje bitip yenisi sunulmayınca teşvik de biter; üç ay içinde yeni proje başlatılmazsa kira sözleşmesi feshedilmiş sayılır ve firma bölgeden çıkarılır.
Bölgeye girişin şartı kabul edilmiş bir projedir
- Bölgede yer almak isteyen gerçek ya da tüzel kişi girişimci olabilir; sermaye şirketi şartı yoktur
- Firmanın bölgede münhasıran yürüteceği her yazılım, Ar-Ge ya da tasarım projesi yönetici şirketin kurduğu Proje Değerlendirme Komisyonundan geçer: en az üç üyeli, ikisi konusunda uzman öğretim elemanı, biri sektör uzmanı ya da lisanslı bireysel katılım yatırımcısı
- Komisyon projeyi yeniliği, üretilebilirliği, ticarileşme ve ihracat potansiyeli, bölge içi ve dışı süre dağılımı yönünden inceler; uygun bulunan projeye proje kabul belgesi düzenlenir ve yer tahsis edilir
- Kuluçka firması en fazla üç yıllık ve proje sahibi işletmedir; komisyonu bir öğretim elemanından oluşur, kuluçka merkezinde en çok 36 ay kalır
- Başka bir kamu ya da uluslararası Ar-Ge programınca desteklenen proje (TÜBİTAK projesi gibi), bölgenin işletme yönergesi aksini demedikçe yeniden incelemeye alınmaz
- 5746 kapsamındaki Ar-Ge merkezi ve tasarım merkezi de bölgede yer alabilir; ancak aynı proje için 5746 ve 4691 teşvikleri birlikte kullanılamaz
Yönetici şirket ayrıca bölge dışında, Bakanlık izniyle kuluçka merkezi açabilir; oradaki girişimci 10 kişiden az personelli ve son üç yılda kurulmuş teknoloji tabanlı bir işletme olmalıdır. Kanun’un sağladığı bütün teşvikler bu merkezlerde de aynen uygulanır.
Teşvik unsurları 31.12.2028’e kadar geçerlidir
| Unsur | Değer |
|---|---|
| Gelir ve kurumlar vergisi istisnası | Münhasıran bölgedeki yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetinden elde edilen kazanç, 31.12.2028’e kadar |
| Gelir vergisi stopajı terkini | Ar-Ge, tasarım ve destek personelinin brüt asgari ücretin 40 katına kadar ücreti üzerinden hesaplanan verginin, asgari ücret istisnası düşüldükten sonra kalan tamamı |
| Sigorta primi işveren hissesi | Stopaj teşvikine konu personelin işveren hissesinin yarısı Hazine’den |
| Destek personeli payı | Ar-Ge ve tasarım personelinin %10’u; toplam personeli 15’e kadar olan firmada %20 |
| Bölge dışında çalışma | 31.12.2026’ya kadar bilişim personelinde sürenin %100’ü, diğer personelde %75’i; yüksek lisansta 1,5 yıl, doktorada 2 yıl eğitim süresi ayrıca |
| KDV istisnası | Bölgede üretilen sistem yönetimi, veri yönetimi, iş uygulamaları, sektörel, internet, oyun, mobil ve askeri komuta kontrol uygulama yazılımı teslimleri; Ar-Ge’de kullanılacak yeni makine ve teçhizat alımı |
| Damga vergisi ve harç | Stopaj kapsamındaki ücret kâğıtlarının 40 kata kadar kısmı; proje kapsamındaki kâğıtlar ve işlemler |
| Gümrük vergisi | Proje araştırmalarında kullanılmak üzere ithal edilen eşya gümrük vergisi ve fonlardan müstesna |
| Desteklenecek program mezunu ücreti | Matematik, fizik, kimya, biyoloji ve Bakanlıkça ilan edilen alanların lisans mezunlarına brüt asgari ücret kadarı 2 yıl Bakanlık bütçesinden; firma personelinin %10’una kadar |
| Doktora öğrencisi desteği | İlk kez istihdam edilen, tez aşamasındaki en fazla 2 doktora öğrencisine brüt asgari ücret kadarı 2 yıl; taban ücret brüt asgari ücretin 1,5 katı |
| Sermaye desteği indirimi | Bölge firmasına sermaye koyan mükellef, tutarı kazancının %10’unu ve öz sermayesinin %20’sini aşmamak üzere yıllık 1.000.000 TL’ye kadar indirir; pay en az 4 yıl tutulur |
Stopaj terkini haftalık 45 saatin üstündeki ek çalışma ücretini kapsamaz; hafta tatili, yıllık izin ve resmî tatil ücretleri kapsamdadır. Yönetici şirket teşvikten yararlanan personelin bölgede fiilen çalışıp çalışmadığını denetler; firma personel listesini, görev tanımlarını ve çalışma sürelerini her ay yönetici şirkete onaylatır.
Kazanç istisnasının bir karşılığı vardır. 4691 sayılı Kanun’un ek 3. maddesi ile 31.12.2025 tarihli 10803 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’na göre 2026’dan itibaren yıllık beyannamede istisna edilen kazancı 5.000.000 TL ve üzerinde olan firma, bu kazancın %3’ünü yıl sonuna kadar girişim sermayesi fonuna, girişim sermayesi yatırım ortaklığına ya da kuluçka merkezindeki bir girişimciye sermaye olarak aktarır; yükümlülük yılda 100.000.000 TL ile sınırlıdır. Aktarmayan firmanın istisna kazancının %20’si o yıl istisna dışına çıkar ve vergisi ceza uygulanmadan tarh edilir.
Ar-Ge merkezi ile fark üç noktadadır. Ar-Ge merkezi belgesi en az 15 tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli ister ve teşviki merkezin bütün harcamasına bağlar; teknokentte personel eşiği yoktur, teşvik kabul edilen projeye bağlıdır. Ar-Ge merkezinde harcama kurum kazancından indirilir ve stopajın %80 ile %95’i terkin edilir; teknokentte kazancın kendisi istisnadır ve stopaj 40 kata kadar ücrette tamamen terkin edilir. Kuluçka girişimcisinin kurduğu dijital şirket ise 21.05.2026 tarihli 7582 sayılı Kanun’la kuruluştan itibaren üç yıl oda aidatından muaf tutuldu.
Başvuru çağrısız, muhatap yönetici şirkettir
Bölgeye giriş için Bakanlığın açtığı bir çağrı ya da dönem yoktur; başvuru firmanın seçtiği bölgenin yönetici şirketine, o bölgenin işletme yönergesine göre yapılır. Komisyon kararından sonra yönetici şirket proje kabul belgesini Bakanlığın verdiği proje koduyla düzenler ve Türk lirası üzerinden, proje süresine bağlı kira sözleşmesi imzalanır. Kazanç ve KDV istisnası için firma bağlı olduğu vergi dairesine yönetici şirketin belgesiyle başvurur. Bölge dışı çalışma yönetici şirketin onayı ve Bakanlığa bildirimle yürür; desteklenecek program mezunu ve doktora öğrencisi desteği taleplerini yönetici şirket Bakanlık portalından iletir. Firmaların yıllık bilgileri her yılın mayıs ayı sonuna kadar yönetici şirket üzerinden Bakanlığa gider; bilgi iletilmezse haziran ayından itibaren firmaların üç aylık muafiyet belgeleri onaylanmaz.
Süreç
- Uygunluk ve karşılaştırma. Firmanın Ar-Ge kadrosuna, bölge dışı çalışma ihtiyacına ve beklenen istisna kazancına bakarak teknokent mi, Ar-Ge merkezi mi, ikisinin hangi bölümlemesi mi diye Youplus hesaplar; 5.000.000 TL eşiğini aşacak firma için fon yükümlülüğünün maliyeti bu hesaba girer.
- Proje dosyası. Komisyonun aradığı yenilik, ticarileşme ve ihracat potansiyeli ile bölge içi ve dışı süre planını içeren proje dosyasını Youplus yazar; bölge seçimini kira üst limiti ve sektör uyumuna göre firma ile birlikte yapar.
- Kabul ve kurulum. Proje kabul belgesi, kira sözleşmesi, vergi dairesi başvurusu ve personel listelerinin aylık onay düzenini Youplus kurar; stopaj ve SGK teşvikinin muhtasar ve prim beyannamesine yansıması için mali müşavirle çalışma düzenini belirler.
- Bölge dışı çalışma ve ek destekler. Bilişim personeli için %100, diğer personel için %75 bölge dışı oranını yönetici şirket onayına Youplus bağlar; desteklenecek program mezunu ve doktora öğrencisi başvurularını portaldan yürütür.
- Yıllık rapor ve yeni proje. Mayıs sonuna kadar verilen yıllık bilgiyi ve girişim sermayesi aktarımının belgesini Youplus hazırlar; proje bitişine üç ay kala yeni proje başvurusunu başlatır ki teşvik kesilmesin.
Sık sorulan sorular
- Teknokentteki firma hem 4691 hem 5746 teşviklerinden yararlanabilir mi?
- Aynı proje için ikisinden birden yararlanamaz. 5746 sayılı Kanun, kendi teşviklerinden yararlananların 4691 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesindeki istisnalardan ayrıca yararlanamayacağını söyler; Uygulama Yönetmeliği de aynı yazılım, Ar-Ge ya da tasarım projesi için 5746 teşviklerinin ayrıca kullanılamayacağını yazar. Firma bölgedeki projesi için 4691'i, bölge dışındaki Ar-Ge merkezi için 5746'yı ayrı ayrı kullanabilir; aynı personel ve aynı harcama iki yerde birden gösterilemez.
- Personel bölge dışında, evden çalışırsa stopaj teşviki kalkar mı?
- Kalkmaz; 31.12.2026'ya kadar bilişim personelinde çalışma süresinin %100'ü, diğer personelde %75'i bölge dışında geçirilebilir. Bakanlık bilişim personelini, dört yıllık bilgisayar, elektronik ya da yazılım bölümü mezunları ile yazılım, tasarım, analiz, ağ ve test alanlarında görev alan diğer mezunlar olarak tanımlıyor. Bölge dışı süre için yönetici şirketin onayı alınır ve Bakanlık bilgilendirilir; onaysız geçirilen sürenin vergisi ve cezası firmaya döner.
- Kazanç istisnası şirketin bütün gelirini kapsar mı?
- Kapsamaz. İstisna yalnız bölgede yürütülen yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetinden elde edilen kazanç içindir; bölge dışındaki satış, ticaret ve üretim kazancı normal oranda vergilenir. Bölgede geliştirilen ürünün bölge içinde üretilmesine Bakanlık izin verse bile üretim kazancı istisna dışındadır ve ayrı defterde izlenir. Bu nedenle bölge içi ve bölge dışı faaliyetin muhasebesi baştan ayrılır.
- Girişim sermayesi fonu ayırma yükümlülüğü kimi bağlar?
- 2026'dan itibaren yıllık beyannamede istisna edilen kazancı 5.000.000 TL ve üzerinde olan firmayı bağlar. Bu firma istisna kazancının %3'ünü pasifte geçici bir hesaba aktarır ve yıl sonuna kadar Türkiye'de yerleşik girişimcilere yatırım yapan girişim sermayesi fonuna, girişim sermayesi yatırım ortaklığına ya da kuluçka merkezindeki bir girişimciye sermaye olarak koyar. Yıllık yükümlülük 100.000.000 TL ile sınırlıdır. Aktarılmazsa istisna kazancın %20'si o yıl istisna dışına çıkar.
- Teknokente girmek için şirketin kaç yaşında olması gerekir?
- Yaş şartı yalnız kuluçka için vardır. Kuluçka firması en fazla üç yıllık, proje sahibi bir işletmedir ve kuluçka merkezinde en çok 36 ay yer alır; henüz şirket kurmamış girişimci ön kuluçka programında en çok 18 ay kalabilir. Bölge dışında açılan kuluçka merkezlerinde ek şart, personel sayısının 10'un altında ve şirketin son üç yıl içinde kurulmuş olmasıdır. Bölgeye normal girişimci olarak girmek için yaş değil, kabul edilen bir Ar-Ge, yazılım ya da tasarım projesi gerekir.
Kaynaklar
- 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu (güncel metin, Mevzuat Bilgi Sistemi 02.01.2026; son değişiklik 7555 sayılı Kanun, 20.07.2025, yürürlük 01.08.2025; kazanç istisnası ve stopaj teşviki 31.12.2028'e kadar)01.08.2025 · mevzuat
- Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği (RG 10.08.2016, 29797; son değişiklik RG 27.03.2025, 32854)27.03.2025 · mevzuat
- 10766 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: Teknoloji Geliştirme Bölgeleri ile Ar-Ge veya Tasarım Merkezlerinde Çalışan Personelin Bölge ve Merkezler Dışında Geçirebilecekleri Süreler (RG 25.12.2025, 33118; 01.01.2026'dan 31.12.2026'ya kadar)25.12.2025 · Resmî Gazete
- 10803 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: 5746 sayılı Kanun md. 3/14 ile 4691 sayılı Kanun ek md. 3'teki yıllık beyanname üzerinden indirime tabi tutulan / istisna edilen tutarın yeniden belirlenmesi (RG 31.12.2025, 33124 5. mükerrer; yürürlük 01.01.2026)31.12.2025 · Resmî Gazete
- 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun (güncel metin; son değişiklik 7582 sayılı Kanun, 21.05.2026, yürürlük 04.06.2026)04.06.2026 · mevzuat
- 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu (güncel metin, Mevzuat Bilgi Sistemi 09.09.2026)09.09.2026 · mevzuat
- Bilişim personeline Teknoloji Geliştirme Bölgesi dışında %100 uzaktan çalışma imkânı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı TGB portalı (bilişim personeli tanımı; sayfa tarihsiz, 16.09.2026'da okundu)16.09.2026 · kurum duyurusu
- Ar-Ge ve Tasarım Merkezleri Portalı, Sıkça Sorulan Sorular, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (erişim 16.09.2026)16.09.2026 · kurum duyurusu
- Ar-Ge, Tasarım Merkezleri ve TGB istatistikleri, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (veri güncelleme tarihi 03.09.2026; 16.09.2026'da okundu)03.09.2026 · istatistik