Kısa cevap
Öncelikli Finansman Belgesi, finansman programına başvuran proje için kredi tahsisinin uygun olduğunu gösterir; yatırımcı aracı bankaya bu belgeyle başvurur. Belge 3 Eylül 2026’daki Tebliğ değişikliğiyle geldi ve imalat sanayine yönelik teşvik belgesi olan yatırımcıya açıktır. Toplam yatırım eşiği 100 milyon TL’dir; TSP Belgesi 1 milyar TL arar. Ek-5’teki uygulamalarda belge puanlanmadan, diğer başvurularda Ek-6’dan en az 50 puanla düzenlenir.
Detaylı bilgi için sizi arayalım
Öncelikli Finansman Belgesi TSP Belgesi’nden nasıl ayrılır?
Yatırım Projelerinin Stratejik Öncelik ve Teknik Değerlendirmesine Dair Tebliğ, 26 Kasım 2023 tarihli ilk metninde Bakanlık değerlendirmesi için en az 1 milyar TL toplam yatırım şartı arıyordu ve bu eşik bugün TSP Belgesi’nde aynıdır. 3 Eylül 2026 değişikliği Tebliğ’e ikinci belge türü olarak Öncelikli Finansman Belgesi’ni ekledi. Belge, Bakanlığın belirlediği öncelik kriterlerine göre finansman programına başvuran proje için kredi tahsisinin uygun olduğunu gösterir. Finansman programının fonunu aracı bankalar sağlar ve yatırımcı finansman başvurusunu belgeyle birlikte aracı bankaya yapar. Tebliğ’in yayımını ve belge şartlarının özetini Öncelikli Finansman Belgesi haberinde bulabilirsiniz.
| Ölçü | TSP Belgesi | Öncelikli Finansman Belgesi |
|---|---|---|
| Başvurabilen yatırımcı | Teşvik belgesi sahibi; belge Kalkınma Hamlesi ya da proje bazlı yardım kapsamında ya da proje üç listeye dönük | İmalat sanayine yönelik teşvik belgesi sahibi |
| Toplam yatırım eşiği | En az 1 milyar TL | En az 100 milyon TL |
| Özkaynak ya da ödenmiş sermaye | Son mali yıl bilançosunda en az 50 milyon TL | Tebliğ aramaz |
| Değerlendirme | Teknik Komite puanlar ve yatırımcıya bildirir | Ek-5’te ek değerlendirme yok, diğerlerinde Ek-6 puanı en az 50 |
TSP Belgesi’nin üç listesi Stratejik Öncelikli Ürün Listesi, Teknoloji Alanları Listesi ve Kritik Hammadde Listesi’dir. Öncelikli Finansman Belgesi ise imalat sanayine yönelik her teşvik belgesi sahibine açıktır.
Öncelikli Finansman Belgesi’nin 100 milyon TL eşiği TSP Belgesi’ndeki 1 milyar TL’nin onda biridir ve iki tutar da başvuru tarihi itibarıyla Ar-Ge harcamaları dahil öngörülen toplam yatırıma uygulanır. Bu nedenle imalat yatırımı için Kalkınma Hamlesi kapsamında teşvik belgesi olan bir yatırımcı, 100 milyon TL ile 1 milyar TL arasındaki yatırımda Tebliğ’de yalnız Öncelikli Finansman Belgesi’ne başvurabilir ve belge Ek-5 üzerinden puanlanmadan düzenlenir.
Belge puansız mı, Ek-6 puanıyla mı alınır?
Karar ağacının ilk iki adımı puansız ve puanlı yol için ortaktır.
- Teşvik belgesi: Belge imalat sanayine yönelik değilse Öncelikli Finansman Belgesi’ne başvuru yapılamaz.
- Yatırım tutarı: Ar-Ge harcamaları dahil öngörülen toplam yatırım başvuru tarihinde 100 milyon TL’nin altındaysa başvuru yapılamaz.
- Ek-5 listesi: Teşvik belgesi Ek-5’teki üç uygulamadan birinin kapsamındaysa Öncelikli Finansman Belgesi ek değerlendirme yapılmadan düzenlenir.
- Ek-6 puanı: Diğer teşvik belgelerinde puan Ek-6 tablosuna göre hesaplanır ve belge 50 ya da daha yüksek puan alan başvuruya düzenlenir.
Ek-5’teki üç uygulama 2016/9495 sayılı Karar’daki proje bazlı teşvik, 9903 sayılı Karar’daki Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi’nin Teknoloji Hamlesi, Yerel Kalkınma Hamlesi ve Stratejik Hamle programları ve mülga 2012/3305 sayılı Karar’daki stratejik yatırımların teşvikidir. Ek-6’da 20 puan getiren İmalat Sanayi Öncelikli Yatırımlar Teşvik Belgesi Ek-5’te yer almaz ve bu belgeyle yapılan başvuru dördüncü adıma gider.
Ek-5 puan şartını kaldırır, 100 milyon TL eşiğini kaldırmaz. Teknoloji Hamlesi Programı’nda imalat yatırımı için teşvik belgesi olan bir yatırımcı 250 milyon TL’lik yatırımda üçüncü adımda belgeye ulaşır, 80 milyon TL’lik yatırımda ise ikinci adımda kalır.
Ek-6 tablosunda 50 puan hangi kalemlerle toplanır?
Ek-6 dört etki boyutunda sekiz puan hücresi taşır ve hücrelerin toplamı 100’dür.
| Etki boyutu | Kalem | Puan |
|---|---|---|
| Proje katma değer potansiyeli | İmalat Sanayi Öncelikli Yatırımlar Teşvik Belgesi sahibi olmak | 20 |
| Proje katma değer potansiyeli | Orta-Yüksek ve Yüksek Teknoloji Listesi’nde olmak | 10 |
| Verimlilik ve sektörel etki | Yatırımın sektörünün kapasite kullanım oranının %75 ve üzerinde olması | 10 |
| Verimlilik ve sektörel etki | Yatırım cinsinin modernizasyon ya da tevsi olması | 10 |
| Ekonomiye hızlı katkı | Yatırımın %20’nin üzerinde tamamlanması (YMM raporu) | 10 |
| Ekonomiye hızlı katkı | Son 3 yılın ihracat/ciro ortalamasının %10’un üzerinde olması | 10 |
| Ekonomiye hızlı katkı | OSB ya da endüstri bölgesinde yer almak | 10 |
| Firma Ar-Ge yetkinliği | Ar-Ge ya da tasarım merkezi, teknoparkta şube, son 5 yılda başarıyla tamamlanmış TÜBİTAK projesi, son 5 yılda tescil edilmiş en az bir patent | 20 (tek hücre) |
Boyut toplamları tablodaki sırayla 30, 20, 30 ve 20 puandır. Kapasite kullanım oranı kalemi firmanın kendi oranına değil, yatırımın sektörünün oranına bakar. Tablo bu oranın ve teknoloji listesinin hangi kaynaktan okunacağını yazmaz.
Ar-Ge yetkinliğinin dört kalemi tabloda tek hücrede 20 puanla yazılıdır ve tek kalemin 20 puana yetip yetmediği tabloda yer almaz. Bu nedenle profil hesapları bu boyutu dışarıda tutar ve boyut bir profile en çok 20 puan ekler.
| Profil | Puan getiren kalemler | Toplam | 50 eşiğine uzaklık |
|---|---|---|---|
| A. OSB’de tevsi yapan ihracatçı | Tevsi 10, OSB 10, ihracat/ciro 10, sektörün kapasite kullanımı 10 | 40 | 10 puan eksik |
| B. Öncelikli yatırım belgesiyle yeni tesis | Öncelikli yatırım belgesi 20, teknoloji listesi 10, %20 tamamlanma 10, OSB 10 | 50 | Eşikte |
| C. OSB dışında modernizasyon | Modernizasyon 10, sektörün kapasite kullanımı 10 | 20 | 30 puan eksik |
A profilinde son 3 yılın ihracat/ciro ortalaması %14’tür ve sektörün kapasite kullanım oranı %75’i geçer. Tablodaki 10 puanlık kalemlerden bu profile yalnız ikisi kalır: YMM raporuyla belgelenen %20 tamamlanma ve teknoloji listesi. İkisinden birini sağlayan başvuru 50 puana ulaşır.
B profilinde puan tam 50’dir; tesis OSB dışında olsaydı ya da başvuru yatırımın %20’si tamamlanmadan yapılsaydı puan 40’ta kalırdı.
C profilinde ihracatın ciroya oranı %10’un altındadır. Ar-Ge yetkinliği boyutu en çok 20 puan eklediği için bu profil Ar-Ge kalemlerini sağlasa da 40’ta kalır ve eşik için en az bir 10 puanlık kalem daha gerekir.
Finansman programını kullanan yatırımcıya hangi sınırlar uygulanır?
İlk sınır faiz desteğidir. Finansman programından yararlanan yatırımcıya, bu finansmanın kullanımından doğan faiz ya da kâr payı ödemeleri için teşvik belgesi kapsamında faiz ya da kâr payı desteği sağlanmaz. Teşvik belgesindeki bu desteğin oranlarını yatırım teşvik belgesi sayfasında inceleyebilirsiniz.
İkinci sınır program sayısıdır. Tebliğ kapsamında aynı anda birden çok finansman programı için teknik değerlendirme süreci yürüyorsa yatırımcı bu programlardan yalnız birine başvurabilir.
Üçüncü sınır programın ömrüdür. Program sona erer, durdurulur ya da programa ayrılan limit dolarsa yapılan duyuruyla başvuru alınması durur. Aynı hüküm, gerektiğinde puanlanmış başvuruların puana göre sıralanıp yüksek puandan başlanarak değerlendirilebileceğini de yazar. Bu durumda puan sıradaki yeri de belirler: 50 puanla eşikte kalan B profili, 70 puan toplayan bir başvurunun arkasında kalabilir. Ek-5’ten puanlanmadan gelen başvurunun bu sıradaki yerini Tebliğ yazmaz.
Youplus Öncelikli Finansman Belgesi başvurusunda hangi süreçleri yürütür?
Youplus başvurudan önce teşvik belgesinin imalat sanayine yönelik olduğunu ve toplam yatırımın 100 milyon TL’ye ulaştığını kontrol eder. Teşvik belgesi Ek-5 dışındaysa Ek-6’nın her kalemini firmanın elindeki belgeyle eşleştirir ve puan 50’nin altında kalırsa eksik puanın hangi kalemden geleceğini firmayla konuşur.
Başvuruyu Bakanlığın elektronik portalından Youplus sunar ve Bakanlıkla yazışmayı belge düzenlenene kadar yürütür.
Teşvik belgesinin destek unsurlarını ve başvuru şartlarını yatırım teşvik belgesi program sayfasında inceleyebilirsiniz. Belge başvurunuzu hazırlarken destek almak isterseniz Youplus’ın yatırım teşvik danışmanlığı sayfasına göz atabilirsiniz. Yeni kapasiteyle üretilen ürünü yurt dışı alıcıya Alibaba.com’da göstermek isterseniz Youplus’ın Alibaba.com sayfasına da bakabilirsiniz.