Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Ar-Ge Merkezi Belgesi
Ar-Ge Merkezi Belgesi, en az 15 tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli çalıştıran sermaye şirketinin ayrı birim olarak örgütlenmiş Ar-Ge merkezine 5746 sayılı Kanun'un teşviklerini açar: Ar-Ge harcamasının tamamının kurum kazancından indirimi, personelin gelir vergisi stopajının %80 ile %95'inin terkini, SGK işveren hissesinin yarısı, damga ve gümrük vergisi istisnası.
Belge teşviki projeye değil merkeze bağlar
Ar-Ge Merkezi Belgesi, şirketin kendi bünyesindeki Ar-Ge birimini 5746 sayılı Kanun’un 04.06.2026 tarihli hâlindeki teşvik alanına sokar. Belge alan merkezin Ar-Ge ve yenilik harcamalarının tamamı kurum kazancından indirilir; Ar-Ge personelinin gelir vergisi stopajının %80 ile %95’i terkin edilir, sigorta primi işveren hissesinin yarısı Hazine’den karşılanır, Ar-Ge faaliyetine ilişkin kâğıtlar damga vergisinden ve ithal edilen araştırma eşyası gümrük vergisinden müstesnadır. Teşvik belirli bir projeye değil merkeze bağlıdır ve belge yürürlükte kaldığı sürece devam eder; bu nedenle firma teşvik için her projeyi ayrıca onaylatmaz, merkezin şartlarını korur.
Belgenin eşiği personel sayısıdır: en az 15 tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli; motorlu kara taşıtı, hava ve uzay taşıtı, askeri savaş aracı ve diğer ulaşım ekipmanı imalatında 30. Eşiğin altındaki firma belgeye ancak işe alım planıyla ulaşır. Türkiye’de 03.09.2026 itibarıyla 1.368 Ar-Ge merkezi bulunuyor.
Başvurunun eşiği 15 tam zaman eşdeğer Ar-Ge personelidir
- Kanuni ya da iş merkezi Türkiye’de bulunan sermaye şirketleri (dar mükellef kurumların Türkiye’deki iş yerleri dâhil)
- Merkez, şirketin organizasyonu içinde ayrı bir birim olarak örgütlenmiş ve tek bir yerleşke içinde olmalı
- En az 15 tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli; NACE 29.10, 30.30, 30.40 ve 30.99’da en az 30
- Ar-Ge faaliyeti yurt içinde yürütülmeli; konusu, süresi, bütçesi ve personel ihtiyacı tanımlı program ve projeler bulunmalı
- Personelin merkezde çalıştığını fiziki olarak kontrol eden bir mekanizma (giriş-çıkış kaydı) olmalı
Yalnız Ar-Ge yapmak üzere kurulan şirketten ayrıca üretim ya da ticaret iş yeri istenmez. Şirketin birden fazla Ar-Ge merkezi varsa her biri için ayrı başvuru yapılır; bu nedenle 15 kişilik eşik her merkezde ayrı ayrı aranır.
Teşvik unsurları 31.12.2028’e kadar geçerlidir
| Unsur | Değer |
|---|---|
| Ar-Ge ve yenilik indirimi | Harcamanın tamamı kurum kazancından indirilir |
| Gelir vergisi stopajı teşviki | Brüt asgari ücretin 40 katına kadar ücret üzerinden hesaplanan verginin doktoralı ve desteklenen alanda yüksek lisanslıda %95’i, yüksek lisanslı ve desteklenen alanda lisanslıda %90’ı, diğerlerinde %80’i |
| Sigorta primi işveren hissesi desteği | Ar-Ge ve destek personelinin işveren hissesinin yarısı Hazine’den |
| Damga vergisi istisnası | Ar-Ge faaliyetine ilişkin kâğıtlar; ücretlerde brüt asgari ücretin 40 katına kadar |
| Gümrük vergisi istisnası | Ar-Ge projelerinde kullanılacak ithal eşya gümrük vergisi, fon, damga ve harçtan müstesna |
| Siparişe dayalı Ar-Ge | Sipariş üzerine yapılan Ar-Ge harcamasının %50’si merkezce, %50’si sipariş verence indirilir |
| Asgari Ar-Ge personeli | 15; belirli ulaşım aracı sektörlerinde 30 |
Kanun 31.12.2028’e kadar uygulanır; tablodaki unsurların tamamı bu tarihe kadar geçerlidir. Hafta tatili, yıllık izin ve resmî tatil ücretleri teşvik kapsamındadır; haftalık 45 saatin üstündeki ek çalışma ücretleri kapsam dışıdır. Ar-Ge indirimine konu destek personeli sayısı, tam zaman eşdeğer Ar-Ge personelinin %10’unu aşamaz; bu sınırın üstündeki destek personelinin ücreti Ar-Ge indirimine girmez.
Başvuru çağrısız, karar en geç 30 iş gününde
Program çağrısız ve sürekli açıktır; başvuru Bakanlığın Ar-Ge ve Tasarım Merkezleri portalından yapılır. Yönetmelik md. 21’e göre Bakanlık dosyayı 5 iş günü içinde ön inceler; eksikler 15 iş günü içinde tamamlanır. Değerlendirme ve Denetim Komisyonu başvuruyu en geç 30 iş günü içinde karara bağlar ve teşvik, karar tutanağının tarihinden itibaren başlar; bu nedenle karar tarihinden önceki harcama ve ücretler teşvik hesabına girmez. Belge alındıktan sonra her takvim yılının faaliyet raporu izleyen yılın mayıs ayı sonuna kadar sunulur; merkez en geç 3 yılda bir denetlenir.
Süreç
- Eşik ve yapı okuması. Mevcut Ar-Ge personelinin tam zaman eşdeğer sayısını, sektörün 15 mi 30 mu istediğini ve merkezin ayrı birim ile tek yerleşke şartını Youplus hesaplar; eşik altındaysa işe alım planıyla takvim kurulur.
- Merkez tasarımı. Organizasyon şemasını, proje portföyünü, bütçeyi, fikri hakları ve giriş-çıkış kontrol sistemini Uygulama ve Denetim Yönetmeliği’nin merkez şartlarına göre Youplus firma ile birlikte kurar.
- Başvuru dosyası. Portal başvurusunu ve eklerini Youplus hazırlar; Bakanlığın eksik bildirimini 15 iş günü içinde tamamlar ve Komisyon’un görevlendirebileceği yerinde değerlendirmeye şirketi hazırlar.
- Belge sonrası uygulama. Stopaj ve SGK teşviklerinin muhtasar ve prim beyannamesine doğru yansıması için mali müşavirle çalışma düzenini Youplus kurar; merkez dışı çalışma ve uzaktan çalışma bildirimleri portaldan yapılır.
- Yıllık rapor ve denetim. Faaliyet raporunu her yıl mayıs ayına kadar Youplus hazırlar; personel sayısı eşiğin altına düşmeden önce uyarı verir, çünkü temel şartların yitirilmesi belgenin iptaline, eksiklikler ise 3 aya kadar teşviksiz bir düzeltme süresine yol açar.
Sık sorulan sorular
- 15 kişi şartı hangi personeli sayar?
- Tam zaman eşdeğer Ar-Ge personelini: araştırmacılar ve teknisyenler. Destek personeli (muhasebe, idari işler) bu sayıya girmez; Ar-Ge indirimine konu destek personeli sayısı ise Ar-Ge personelinin %10'unu aşamaz. Motorlu kara taşıtı, hava taşıtı ve askeri araç imalatında (NACE 29.10, 30.30, 30.40, 30.99) eşik 30'dur.
- Stopaj teşviki maaşın tamamına mı uygulanır?
- Brüt asgari ücretin 40 katını aşmayan kısmına. 20.07.2025 tarihli 7555 sayılı Kanun değişikliğiyle bu tavan getirildi. Tavanın altındaki ücret için hesaplanan gelir vergisinin doktoralı ya da desteklenen program alanında yüksek lisanslı personelde %95'i, yüksek lisanslı ya da desteklenen alanda lisanslı personelde %90'ı, diğerlerinde %80'i terkin edilir.
- Personel merkez dışında çalışabilir mi?
- Kanun, merkez dışında yürütülmesi zorunlu proje faaliyetleri ile yüksek lisansta 1,5 yıl, doktorada 2 yıla kadar merkez dışı süreleri teşvik kapsamına alır; oranı Cumhurbaşkanı belirler. Uzaktan çalışma bildirimi Bakanlık portalından yapılır.
- Ar-Ge merkezi kurmakla TÜBİTAK projesi arasındaki fark ne?
- TÜBİTAK projesi tek bir projeye hibe verir ve biter; Ar-Ge merkezi belgesi ise merkezin bütün Ar-Ge harcamasına ve personeline, belge geçerli olduğu sürece ve Kanun'un uygulama süresi olan 31.12.2028'e kadar vergi ve prim avantajı sağlar. İkisi birlikte kullanılır: merkezdeki projeler TÜBİTAK 1501'e de sunulabilir. 03.09.2026 itibarıyla Türkiye'de 1.368 Ar-Ge merkezi var.
Kaynaklar
- 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun (güncel metin; 40 kat tavanı 7555 sayılı Kanun, 20.07.2025; son değişiklik 7582 sayılı Kanun, 21.05.2026, yürürlük 04.06.2026; Kanun 31.12.2028'e kadar uygulanır)04.06.2026 · mevzuat
- Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliği (RG 10.08.2016; son değişiklik 25.08.2022)25.08.2022 · mevzuat
- Ar-Ge ve Tasarım Merkezleri Portalı, Sıkça Sorulan Sorular ve Mevzuat listesi, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (erişim 16.09.2026)16.09.2026 · kurum duyurusu
- Ar-Ge, Tasarım Merkezleri ve TGB istatistikleri, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (veri güncelleme tarihi 03.09.2026; 16.09.2026'da okundu)03.09.2026 · istatistik