Kısa cevap
Yatırım teşvik danışmanı, 9903 sayılı Karar’a bağlı teşvik belgesini E-TUYS’ta yatırımcı adına yetkilendirilen kullanıcı olarak başvurudan tamamlama vizesine kadar yürütür. Belge müracaatını yapar, eksiklik bildirimini yanıtlar ve her makine için alımdan önce E-TUYS’ta işlem başlatır. Tamamlama vizesi müracaatını, yatırım süresinin bitiminden sonraki 3 ay içinde E-TUYS’tan yapar.
Detaylı bilgi için sizi arayalım
Teşvik belgesinde hangi aşamada hangi belge ve karar gerekir?
9903 sayılı Karar belge müracaatlarını 31.12.2030’a kadar değerlendirir.
| Aşama | Gereken belge ya da karar | Mevzuattaki süre |
|---|---|---|
| Belge müracaatı | E-TUYS’taki alanlar, SGK borç durumunu gösteren belge, gereken yatırımda ÇED kararı | Müracaat günü yatırımın başlangıç tarihidir |
| Eksiklik bildirimi | Bakanlığın istediği bilgi ve belgeler | Bildirimde süre yoksa 30 gün |
| Belgenin düzenlenmesi | Teşvik belgesi ile ithal ve yerli makine listelerinin onayı | Sektörel, mali ve teknik değerlendirmeden sonra |
| Belge çıkmadan makine ithalatı | Ticaret Bakanlığına verilen teminat | Teminat 6 ay; uzatma talebi bitişten sonraki 3 ay içinde |
| Makine alımı | Her makine için E-TUYS’ta başlatılan işlem; yurt içi alımda e-fatura ya da e-arşiv fatura | İşlem alımdan önce başlar |
| Öncelikli Finansman Belgesi | İmalat teşvik belgesi, en az 100 milyon TL yatırım, puanlanan başvuruda en az 50 puan | Aracı bankaya başvurudan önce |
| Kalkınma Hamlesi ödemeleri | Yeminli mali müşavirin yatırım ilerleme raporu | Her yıl Mart ayı sonuna kadar |
| Süre uzatımı | Bakanlığın verdiği ek süre | Kayıtlı ilk sürenin yarısı kadar |
| Tamamlama vizesi müracaatı | EK-4 belgeleri, gerektiğinde yeminli mali müşavir raporu | Süre bitiminden sonra 3 ay; bildirimden sonra 2 ay |
| Tamamlama ekspertizi | Yatırım yerinde ekspertiz raporu | Görevli merci raporu 1 ay içinde gönderir |
| Sabit kıymet satışı | Bakanlığın satış izni | Vize müracaatından 2 yıl geçene kadar |
Danışman E-TUYS’ta yatırımcı adına hangi yetkiyle işlem yapar?
2025/1 sayılı Tebliğ, teşvik belgesine ilişkin bilgileri E-TUYS aracılığıyla yatırımcı adına Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğüne bildirmek üzere yetkilendirilmiş kişiyi kullanıcı olarak tanımlar. Belgeyle ilgili her iş ve işlem için Bakanlığa kullanıcı müracaat eder; danışman bu yetkiyi aldığında işlemleri yatırımcı adına yürütür. 1 Ocak 2026’dan bu yana teşvik belgesi de E-TUYS üzerinden elektronik belge olarak düzenlenir.
E-imzayla yüklenen evrakı müracaat tarihinden itibaren 10 yıl saklama yükümlülüğü yatırımcıya aittir. Verilen bilgilerin doğruluğundan da yatırımcı sorumludur ve aksi tespit edilirse belge iptal edilebilir.
Belge başvurusunda Bakanlık hangi bilgi ve belgeleri ister?
Kullanıcı müracaatta E-TUYS’taki tanımlı alanları doldurur ve tablodaki belgeleri sisteme yükler; Genel Müdürlüğün belirlediği yatırımlarda işyeri açma ve çalışma ruhsatı da istenir. Kuruluş süreci tamamlanmamış tüzel kişi adına yapılan müracaat değerlendirmeye alınmaz.
Karar’ın ek-3 listesi desteklenen yatırım konularını kod ve şartla sayar. Örneğin derinin tabaklanmasına yönelik yatırım yalnız organize sanayi bölgelerinde desteklenir. Tebliğ altı yatırım cinsi sayar: komple yeni, tevsi, modernizasyon, ürün çeşitlendirme, entegrasyon ve nakil. Karakteristiği gereği birden çok ilde yapılan konular dışında ilk dört cinsteki yatırım aynı il sınırları içinde yapılır. Yatırımın bir bölümü daha yüksek oranla desteklenebilecek olsa bile yatırımın tamamı görece düşük oran ve süreyle desteklenir.
2025/1 sayılı Tebliğ’e göre Bakanlığın eksiklik bildiriminde süre yazılmamışsa eksikler 30 gün içinde tamamlanır. Eksikler süresinde tamamlanırsa ilk müracaat tarihinde yürürlükte olan mevzuat uygulanır. Proje uygun bulunursa Genel Müdürlük teşvik belgesini ithal ve yerli makine ve teçhizat listeleriyle birlikte onaylar.
Yatırım döneminde makine alımı E-TUYS’a nasıl işlenir?
Belge kapsamındaki her ithal ve yerli makine ve teçhizat için kullanıcı, alım yapılmadan önce E-TUYS’ta işlem başlatır. Listede yazılı miktar aşılmadıkça, listedeki tutarın üstünde ya da altında kalan alım liste değişikliği yapılmadan işlenir; listeyi değiştiren talepler için Bakanlığa müracaat edilir. 1 Ocak 2026’dan bu yana belge kapsamında yurt içinden alınan mal ve hizmet için e-fatura ya da e-arşiv fatura zorunludur.
Müracaatı yapılmış ama belgesi henüz düzenlenmemiş yatırımın makinesi, Bakanlığın görüşüyle ve Ticaret Bakanlığına verilen teminat karşılığında ithal edilebilir. Teminat süresi 6 aydır ve eşyanın serbest dolaşıma girdiği gün başlar. Belge bu sürede düzenlenmezse bitişten sonraki 3 ay içinde uzatma için Ticaret Bakanlığına müracaat edilir.
Öncelikli Finansman Belgesi teşvik belgesinden sonra ne zaman gerekir?
3 Eylül 2026 tarihli ve 33359 sayılı Resmî Gazete’deki tebliğ, aracı bankaya finansman başvurusundan önce Bakanlıktan alınan Öncelikli Finansman Belgesi’ni getirdi. Belgeye imalat sanayine yönelik teşvik belgesi olan yatırımcı, Bakanlığın elektronik portalından başvurur. Ar-Ge harcamaları dahil öngörülen toplam yatırım tutarının başvuru tarihinde en az 100 milyon TL olması şartı aranır.
Kalkınma Hamlesi, proje bazlı teşvik ya da mülga 2012/3305 sayılı Karar’ın stratejik yatırım teşviki kapsamında belge almış yatırıma bu belge ek değerlendirme yapılmadan düzenlenir. Diğer başvurular Tebliğ’in Ek-6 tablosuna göre puanlanır ve 50 ya da üzerinde puan alan projeye belge verilir. Finansman programından yararlanan yatırımcıya, bu finansmanın faiz ya da kâr payı ödemeleri için teşvik belgesi kapsamında faiz desteği sağlanmaz. Puan kalemlerini Öncelikli Finansman Belgesi haberinde inceleyebilirsiniz.
Süre uzatımı ve revizyon hangi durumda istenir?
Yatırımın tamamlanması için gereken süreyi yatırımcı Bakanlığa sunar; süre 3 yıldan uzunsa Bakanlık bunu 3 yıla kadar düşürebilir. Yatırım öngörülen sürede bitmezse belgede kayıtlı ilk sürenin yarısı kadar ek süre verilebilir, bu nedenle 36 aylık bir belgede ek süre 18 aydır. İzin ve ruhsatın kamu kurumlarından alınamaması ya da mücbir sebep belgelenirse Bakanlık ilave süre de verebilir. Karar’a göre öngörülen sürede tamamlanmayan yatırımın belgesi iptal edilir.
Belgede kayıtlı sabit yatırım tutarı ya da başka bir bilgi değişirse yatırımcı, yatırımın her aşamasında revize gerekçesini ve ilgili belgeleri Bakanlığa sunar. Yatırım konusu değişirse, yeni konuyla ilgisi olmayan ve önceden alınmış makine için uygulanan destekler geri alınır.
Tamamlama vizesi için hangi belgeler hazırlanır?
Vize müracaatı, öngörülen süre ya da ek sürenin bitiminden sonraki 3 ay içinde E-TUYS’taki alanlar doldurularak ve EK-4’teki belgeler yüklenerek yapılır. Müracaat yapılmazsa Bakanlık bildirimde bulunur ve bildirimden sonraki 2 ay içinde de müracaat edilmezse belge iptal edilir.
EK-4, SGK belgesinin yanında özel şartların yerine getirildiğini gösteren belgeleri, kur farkı ve faiz giderleri için yeminli mali müşavir onaylı listeyi, imalat yatırımında kapasite raporunu ve bina-inşaat harcamasında yapı kullanım iznini ister. 9 Nisan 2026 tarihli ve 33219 sayılı Resmî Gazete’deki 2026/1 sayılı Tebliğ’e göre elektrik üretimi dışındaki yatırımlarda, Genel Müdürlüğün belirleyeceği hallerde EK-5 formatında yeminli mali müşavir raporu da istenir. 2025 metnindeki tutar eşikleri ve serbest muhasebeci mali müşavir raporu bu değişiklikle kalktı. Rapor harcamaların defter kayıtlarıyla uyumunu tespit eder ve ekinde E-TUYS’tan dökümü alınmış harcama listeleri bulunur.
Ekspertizi Genel Müdürlük yaparsa yatırım yerine en az 2, en çok 3 personel görevlendirir. Kalkınma ajansı, Bakanlık il müdürlüğü ya da KOSGEB il müdürlüğü görevlendirilirse ekspertizi o mercinin 2 kadrolu personeli yapar ve rapor 1 ay içinde Genel Müdürlüğe gönderilir. Ekspertiz ücretini, yol ve konaklama giderlerini yatırımcı öder.
Vizeden sonra sigorta primi işveren hissesi desteği, vize yapılmış belgede kayıtlı istihdamı aşmamak kaydıyla uygulanır. Vize müracaatından itibaren 2 yılını doldurmamış sabit kıymetin satışı Bakanlığın iznine bağlıdır.
Youplus yatırım teşvik başvurusunda hangi süreçleri yürütür?
Youplus bu aşamaların her birinde E-TUYS’taki işlemleri yatırımcı adına kullanıcı olarak yürütür. Belge müracaatında yatırım cinsini ve ek-3’teki konuyu yatırım planıyla eşleştirir, eksiklik bildirimini bildirimdeki süre içinde yanıtlar. Yatırım döneminde her makine için E-TUYS işlemini alımdan önce başlatır ve miktarı aşan alımın liste değişikliği talebini hazırlar. Kayıtlı süre ile ek sürenin bitişini Youplus takvimde tutar, tamamlama vizesi müracaatını mevzuattaki 3 aylık süre içinde yapar ve rapora eklenecek harcama listelerinin E-TUYS dökümünü hazırlar. En az 100 milyon TL’lik imalat yatırımında Öncelikli Finansman Belgesi başvurusunu da Bakanlığın portalından sunar.
Belgenin sağladığı vergi ve prim desteklerini program sayfasında inceleyebilirsiniz. Başvurunuzu hazırlarken destek almak isterseniz Youplus’ın yatırım teşvik danışmanlığı sayfasına göz atabilirsiniz. Belge kapsamında alınan makineyle üretilen ürünü yurt dışı alıcıya Alibaba.com’da göstermek isterseniz Youplus’ın Alibaba.com sayfasına da bakabilirsiniz.