Kısa cevap
Evet. 5910 sayılı Kanun, ihracatçının ilgili ihracatçı birliğine üye olmasını ve Kanun’daki ödemeleri yapmasını zorunlu tutar. İhracat Yönetmeliği’ne göre gümrük idaresi, birlik onay kodu doğrulanmayan beyannameyle malın çıkışını yapmaz. Firma fuar ve heyet gibi birlik hizmetlerinden yalnız üyesi olduğu birlikte yararlanır. Youplus olarak birliğin, ihraç edilecek asıl ürünün sektörüne göre seçilmesinin önemli olduğunu düşünüyoruz.
Detaylı bilgi için sizi arayalım
Birliğe üye olmayan firma malını gümrükten çıkarabilir mi?
Çıkaramaz. İhracat Yönetmeliği ihracatçıyı, ihraç edeceği mala göre ilgili İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine (İBGS) üye olan ve vergi numarası taşıyan gerçek ya da tüzel kişi olarak tanımlar. Aynı Yönetmeliğe göre ihracat işlemi, İBGS’ye onaylatılan gümrük beyannamesiyle gümrük idaresine başvurulunca başlar. Gümrük idaresi tescilden önce beyannamede “Birlik Onay Kodu”nu arar ve kod doğrulanmazsa malın çıkışı yapılmaz.
Birlik nispi ödemeyi de bu onay sırasında tahsil eder. İhracat Yönetmeliği, nispi aidatın ödendiğinin gümrük beyannamesi onaylanırken arandığını yazar. Bu yüzden üyeliğin ilk gümrük beyannamesinden önce tamamlanması gerekir.
Hangi ihracatçı birliğine üye olunur?
TİM Yönetmeliği üyeliği iki ölçüye bağlar. Birlik, ihraç edilecek malın ait olduğu sektörde faaliyet gösterir ve şirketin ticaret sicilindeki merkez ya da şube adreslerinden birine en yakın olandır. TİM’in 1 Ekim 2026’da okunan üyelik sayfasına göre 14 genel sekreterlik altında 61 ihracatçı birliği örgütlenmiştir.
Farklı sektörlerde ürünü olan firma her birliğe ayrı ayrı üye olmaz. 5910 sayılı Kanun, birliklerden birine üye olan ihracatçının diğer birliklerin alanına giren malları da üyelik şartı aranmadan ihraç edebileceğini yazar. Yönetmelik buna bir sınır ekler: firma yalnız üyesi olduğu birliğin hizmetlerinden yararlanır ve yalnız o birliğin genel kuruluna katılır. Fuar, heyet ve eğitim gibi birlik hizmetlerinden yararlanılacaksa üyelik, asıl ihraç edilen ürünün birliğinde açılır.
Üyelik başvurusunda hangi belgeler istenir?
TİM’in üyelik sayfası beş belge sayar: başvuru formu ve taahhütname, Ticaret Sicil Gazetesi, vergi levhası, imza sirküleri ve ödeme dekontu. Dilekçe ve taahhütname firma yetkilisi ya da yetkili müşavir firma tarafından imzalandıktan sonra başvuruyu herhangi bir kişi teslim edebilir. Üyelik ücreti birliğin genel sekreterlik hesabına yatırılır ve belgeler posta ile eksiksiz gönderilirse üyelik işlemi yerinde başvuru olmadan da sonuçlanır.
İhracatçı birliği aidatı 2026’da ne kadar?
Aidatın tutarını her birliğin genel kurulu belirler ve tutar Ticaret Bakanlığının onayıyla kesinleşir. Kanun ve Yönetmelik bu tutarlara üst sınır koyar: mal ihracatında giriş aidatı ve yıllık aidat, 16 yaşından büyükler için uygulanan aylık brüt asgari ücretin %50’sini geçemez. 2026 brüt asgari ücreti 33.030 TL olduğu için mal ihracatçısının giriş ya da yıllık aidatı 2026’da en çok 16.515 TL’dir.
| Kalem | Tahsil zamanı | 2026 üst sınırı |
|---|---|---|
| Giriş aidatı | Birliğe kayıt sırasında | 16.515 TL |
| Yıllık aidat | İhracat yapılan ya da birlik hizmeti alınan her yıl, yılın ilk ihracatının nispi ödemesiyle | 16.515 TL; giriş aidatının alındığı yıl alınmaz |
| Nispi ödeme | Her gümrük beyannamesinin onayında | FOB bedelin binde 1’i |
| Ek nispi ödeme | Her ihracat işleminde | FOB bedelin onbinde 3’ü |
Nispi ödeme, işlem günündeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuruyla hesaplanır. FOB bedeli 500.000 dolar olan bir ihracatta nispi ödeme en çok 500 dolar, Kanun’daki ek nispi ödeme en çok 150 dolar tutar. Ek nispi ödeme, ihracat kredilerine kefalet vermek için kurulan İhracatı Geliştirme Anonim Şirketi’nin sermayesine eklenir ve oranını Ticaret Bakanlığı belirler.
Hizmet ihracatçısında hesap farklıdır. Kanun hizmet ihracatından nispi ödeme alınmayacağını yazar; giriş aidatı ve yıllık aidat ise yıllık ciroya göre brüt asgari ücretin 1 katı ile 20 katı arasında belirlenir. Bu aralık 2026’da 33.030 TL ile 660.600 TL arasındadır.
Birlik üyeliği hangi ihracat desteklerinin şartıdır?
Ticaret Bakanlığı desteklerinin bir bölümü doğrudan üyeliğe bağlıdır. 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar, yurt içi fuar katılımcısını ihracatçı birliğine üye şirket olarak tanımlar. Yurt dışı fuar katılımcısı ise birliğe üye şirket ya da Türkiye’de yerleşik üretici veya imalatçı kuruluştur. Pazara Giriş Projesi Hazırlama Desteği’nden de genelgesine göre yalnız ihracatçı birliğine üye şirketler yararlanır.
Üyelik ödeme aşamasında da belirleyicidir. Fuar genelgesine göre bireysel katılımı desteklenen fuarın başvurusunu katılımcının üyesi olduğu genel sekreterlik sonuçlandırır; üyeliği gerekmeyen katılımcı başvurusunu herhangi bir genel sekreterliğe yapar. Başvurunun hangi destekte hangi merciye gittiğini ihracat desteklerinde DYS başvurusu yazısında, proje hazırlama desteğinin oranını ve sürecini Pazara Giriş Projesi Hazırlama Desteği sayfasında inceleyebilirsiniz.
Birlik üyeliğinden ayrılmak mümkün mü?
Mümkündür. Kanun, üyeye istediği zaman üyelikten ayrılma hakkı tanır ve Yönetmelik ayrılmanın yazılı başvuruyla yapılacağını yazar. TİM’e göre çıkış talebini bildiren dilekçe ve imza sirküleri üyesi olunan genel sekreterliğe gönderilir. Ayrılma, o güne kadarki yükümlülükleri ortadan kaldırmaz. Firma yeniden üye olmak isterse diğer genel sekreterliklere bağlı birliklerdeki eski borçları da tahsil edilir.
Süresinde ödenmeyen aidata ve nispi ödemeye 6183 sayılı Kanun’daki oranda gecikme zammı işler ve alacak icra yoluyla tahsil edilir. Tahsil zamanaşımı 5 yıldır.
Youplus ihracat destek başvurusunda hangi süreçleri yürütür?
Youplus bir destek başvurusunu hazırlamadan önce başvuranın desteğin tanımına uyduğunu kontrol eder ve firmanın birliğe üye şirket, üretici ya da pazarlamacı olarak hangi şartı taşıdığını belirler. Fuarın destek listesinde olduğunu, belgenin kapsamda kaldığını ve faturanın doğru adda düzenlendiğini harcamadan önce doğrular. Başvuruyu ilgili genel sekreterliğe ve Bakanlığa Youplus sunar, eksik yazılarını yanıtlar ve ödeme sonuçlanana kadar başvuruyu takip eder.
İlk ihracatından önce bir firmanın kendi kaydında üç şeyi görmesi yeter: ihraç edeceği malın birliği, o birlikteki üyelik tarihi ve yıllık aidatın yatırıldığı yıl. Destek başvurularınızı Youplus’la birlikte planlamak isterseniz ihracat destekleri danışmanlığı sayfasına göz atabilirsiniz. İlk alıcıyı Alibaba.com’da bulmak isterseniz Youplus’ın Alibaba.com sayfasına da bakabilirsiniz.
